DOROŚLI aktorzy, którzy PRZEKONUJĄCO zagrali NASTOLATKÓW

Pamiętam czasy, gdy miałem niebawem przystąpić do szkoły średniej i z dużą niecierpliwością czekałem, aż osiągnę wiek, w którym moje ciało automatycznie stanie się imponująco umięśnione, a skóra nieskazitelnie gładka. Z niemałą ekscytacją wyglądałem momentu, w którym będę wreszcie fizycznie i psychicznie gotów zaprosić najfajniejszą dziewczynę w budzie na szkolną dyskotekę. Tam w blasku tysiąca reflektorów, wraz z moimi zajebiście wyluzowanymi ziomeczkami, odstawilibyśmy jakieś efektowne taneczne show. Moja partnerka oczarowana występem rzuciłaby mi się na szyję i zaczęlibyśmy się całować.

Wszystko to oczywiście pod ostrzałem zazdrosnych spojrzeń innych super lasek w krótkich spódniczkach i wysokich za kolana skarpetach oraz kolesi z jeszcze bardziej rozrośniętą klatą niż moja. Szybko okazało się, że trwałem w ułudzie, którą spreparowało kino i telewizja. W szkole średniej byłem bowiem tak samo chudy, jak wcześniej, cerę twarzy pokrył nieustępliwy trądzik, a dziewczyny, choć urodziwe, nie wyglądały jak Denise Richards z Dzikich żądz.

Gdy tylko otrząsnąłem się z szoku rozczarowania, postanowiłem sprawdzić, co jest nie tak z kinem dla nastolatków. Ku memu ogromnemu zdziwieniu okazało się, że w znakomitą większość tych pięknych, wspaniale zbudowanych młodych bohaterów wcielają się aktorzy, którzy są od nich dużo starsi. W pierwszej chwili byłem tym odkryciem oburzony, jednak chwilę później przyszedł czas na refleksję. Skoro dzieje się tak w dużej liczbie filmów i seriali, to musi to przecież z czegoś wynikać. Twórcom produkcji o nastolatkach stoją bowiem na przeszkodzie głównie kwestie prawne. Osoba niepełnoletnia może pracować na planie jedynie przez wyznaczony w przepisach ograniczony czas oraz mieć z sobą opiekunów.

Nie bez znaczenia jest oczywiście również odgrywanie tak zwanych rozbieranych scen. Wyobraźcie sobie na przykład, że w Daenerys z Gry o tron (2011–2019), która w książkowej sadze fantasy Pieśń lodu i ognia George’a R.R. Martina zostaje sprzedana khalowi Drogo w wieku 13 lat, wcieliłaby się aktorka niepełnoletnia. Wystarczy przypomnieć sobie występ dwudziestopięcioletniej Emilii Clarke, żeby zrozumieć, że byłoby to niemożliwe.

Ryzyko przedłużającej się w nieskończoność pracy na planie – generującej straty finansowe, a także problemy natury moralnej, których przyczyną byłoby zatrudnienie nastolatka – zniwelowano więc poprzez obsadzanie interesujących nas ról aktorami starszymi, aczkolwiek wyglądającymi odpowiednio młodo. Niniejsze zestawienie skupia się na tych artystach, którzy mimo osiągnięcia dorosłości przekonująco zagrali w filmach nastolatków.

Sissy Spacek, Carrie (1976)

Chociaż Brian de Palma był fanem talentu Sissy Spacek (za sprawą jej występu w filmie Badlands (1973) Terrence’a Malicka), początkowo w ogóle nie brał jej pod uwagę do roli szesnastoletniej Carrie White. Sytuację tę zmieniła dopiero interwencja męża dwudziestosześcioletniej wówczas Sissy, który przekonał reżysera do przesłuchania artystki.

Udało się, a sukces pierwszej ekranizacji powieści Kinga to w dużej mierze zasługa Spacek. Trudno jest zaprzeczyć, że dorosła już wówczas aktorka nie wygląda jak szesnastolatka, ale de Palma wraz z resztą ekipy filmowej sprawnie ten problem ukrył i w rezultacie właściwie się nad tym podczas seansu Carrie nie zastanawiamy.

Kwestia wieku Spacek w roli poniżanej nastolatki o niebezpiecznych mocach podniesiona została zresztą dopiero przy okazji adaptacji powieści Kinga z 2013 roku autorstwa Kimberly Peirce. W postać Carrie wcieliła się wówczas szesnastoletnia Chloë Grace Moretz. Cóż jednak po tej wierności literackiemu pierwowzorowi (chociaż nie do końca), skoro główna bohaterka filmu Peirce w wykonaniu Moretz nie mogła równać się wiarygodności Spacek.

Blada, piegowata, zaszczuta, przerażona Sissy to do dziś ikona horroru. Przed krytyką zbytniej dojrzałości aktorki udało się twórcom Carrie z 1976 roku uciec również dzięki obsadzeniu pozostałych postaci artystami po dwudziestce. Jednym z najmłodszych aktorów w obsadzie filmu był John Travolta, który w dniu premiery obrazu miał dwadzieścia cztery lata. Co interesujące, chociaż stanowi w tym przypadku wiekowy wyjątek od reguły, postać panny Collins, nauczycielki gimnastyki, zagrała Betty Buckley, wówczas zaledwie o dwa lata starsza od Spacek.

Harry Treadaway, Miasto cienia (2008)

Chociaż różnica wieku pomiędzy aktorem Harrym Treadawayem a postacią Doona Harrowa jest podobna do tej pomiędzy Sissy Spacek i Carrie White, bo również wynosi około dziesięciu lat, to wyczyn Brytyjczyka zdaje się być w tej materii jeszcze bardziej imponujący. Czy wiecie, że Treadaway wcielił się w Doona, licząc sobie dwadzieścia trzy wiosny? Tym, którzy nie oglądali Miasta cienia Gila Kenana, spieszę donieść, że główni bohaterowie tego filmu mają po dwanaście lat.

Tak przynajmniej głosi powieść Jeanne DuPrau, na podstawie której powstał obraz. W produkcji Kenana oprócz Treadawaya występuje partnerująca mu Saoirse Ronan, mająca w czasie kręcenia filmu trzynaście lat. Mimo znaczącej różnicy wieku między aktorami, a także między aktorem a odgrywaną postacią, nie sposób jednak zarzucić twórcom, że podczas castingu wybrali do roli za starego artystę. Sprawdźcie zresztą sami.

Shirley Henderson, Harry Potter i Komnata Tajemnic (2002) oraz Harry Potter i Czara Ognia (2005)

Marta Elżbieta Warren znana lepiej pod pseudonimem „Jęcząca Marta” urodziła się około 1929 roku w mugolskiej rodzinie. Kiedy na początku lat 40. ubiegłego stulecia rozpoczęła naukę w Szkole Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie, nie miała łatwego życia. Jej duże okulary stały się bowiem przyczyną dokuczania ze strony rówieśników. Schronienia przed złośliwymi kolegami i koleżankami szukała głównie w łazience dla dziewcząt. Tam przesiadywała i łkała nad swoim losem. W łazience została również zamordowana. Zabił ją Tom Riddle poprzez wydanie polecenia bazyliszkowi, który pojawił się po otwarciu przez młodego czarownika Komnaty Tajemnic.

W chwili śmierci Marta Warren miała około czternastu lat. Od tego momentu Jęcząca Marta stała się jednym z wielu duchów nawiedzających Hogwart. Na dużym ekranie pojawiła się po raz pierwszy w 2002 roku w filmie Harry Potter i Komnata Tajemnic. Czternastoletniego ducha Marty zagrała trzydziestosiedmioletnia wówczas aktorka Shirley Henderson. W związku z faktem, że zjawy się nie starzeją, należy uznać, że Szkotka pobiła swój imponująco wyśrubowany wynik w 2005 roku. W filmie Harry Potter i Czara Ognia znów pojawiła się na ekranie jako Jęcząca Marta. W obu przypadkach Henderson była niezwykle przekonywającym i piskliwym duszkiem.

Leonardo DiCaprio, Złap mnie, jeśli potrafisz (2002)

Złap mnie, jeśli potrafisz to interesujący, bo przełomowy tytuł w filmografii Leonardo DiCaprio. Znany dotychczas z ról odważnych, szalonych, pulsujących, zakochanych młodzieńców aktor miał w roku premiery obrazu Spielberga już dwadzieścia osiem lat i, jak sam przyznawał, pragnął zerwać z wypracowanym dotychczas wizerunkiem.

Tymczasem w Złap mnie, jeśli potrafisz znów wcielił się w nastolatka. Produkcja opowiadająca historię siedemnastoletniego fałszerza Franka Abagnale’a Juniora (oraz mające premierę w tym samym roku Gangi Nowego Jorku Martina Scorsese) skierowała karierę DiCaprio na nowe, lepsze tory. Delikatna twarz aktora o uroczym spojrzeniu i magicznym uśmiechu przekonująco oszukuje kolejnych bankierów, pilotów i lekarzy. Frank jest jednak dzieciakiem, który chce wszystkiego natychmiast, a Leo potrafił to zagrać po mistrzowsku i bez fałszywej nuty.

Rachel McAdams, Wredne dziewczyny (2004)

Regina George jest niekwestionowaną „królową pszczół” w liceum Northshore. Przewodzi grupie „Plastików”, czyli najpopularniejszym dziewczynom w szkole. Jak określa Janis Ian (Lizzy Caplan), koleżanka głównej bohaterki Wrednych dziewczyn, Cady, Regina to zło wcielone. Intrygantka, zołza, wredota. Wcielająca się w tę na pokaz uroczą nastolatkę Rachel McAdams miała jednak w dniu premiery filmu dwadzieścia sześć lat. Oznacza to, że grająca panią George Amy Poehler była starsza od swojej filmowej córki zaledwie o siedem lat. Nie zmienia to jednak faktu, że obraz Marka Watersa to bardzo udana, zabawna i świadoma pastiszowa produkcja dla nastolatków, a nie kolejna komedia dla kretynów. Od przekonywającej kreacji Rachel McAdams we Wrednych dziewczynach (plus tej w Pamiętniku) rozpoczęła się jej droga na sam szczyt.

Andrew Garfield, Niesamowity Spider-Man (2012)

Andrew Garfield to najstarszy znany filmowemu światu Człowiek-Pająk. Niesamowity Spider-Man trafił do kin w 2012 roku, a więc wtedy, gdy aktor skończył dwadzieścia osiem lat. Garfield nie był w mojej opinii najlepszym Peterem Parkerem, ale należy przyznać, że jego naturalny, wrodzony kalifornijski luz sprawił, że wypadł całkiem przekonywająco jako piętnastoletni uczeń szkoły średniej, a filmy z jego udziałem były niezwykle popularne i zarabiały mnóstwo pieniędzy.

Wybór dorosłych artystów pokroju Tobeya Maguire’a, a następnie Andrew Garfielda do roli Spider-Mana spowodował, że kolejni twórcy obrazów o Człowieku-Pająku będą wyznaczać na głównego bohatera aktora, którego wiek będzie zbliżony do komiksowej postaci. Już przecież tak się stało. Tom Holland to aktor najbardziej zbliżony liczbą wiosen do Petera Parkera, co oznacza, że raczej (choć po ostatnich problemach nie jest to takie pewne) długo będziemy go w tej roli na ekranie oglądać. I dobrze.

Ralph Macchio, Karate Kid (1984) i Michael J. Fox, Powrót do przyszłości (1985)

Z udanych przedstawień nastoletnich postaci przez dorosłych aktorów warto wspomnieć jeszcze o dwóch mężczyznach o twarzy dziecka. Są nimi Ralph Macchio, który podczas kręcenia pierwszego Karate Kid (1984) miał dwadzieścia dwa lata, a jego postać, Daniel LaRusso, siedemnaście, oraz Michael J. Fox, dwudziestoczteroletni wówczas odtwórca roli siedemnastoletniego Marty’ego McFlya w Powrocie do przyszłości (1985). Co ciekawe, to właśnie pierwszy z wymienionych aktorów miał pierwotnie wystąpić w trylogii Roberta Zemeckisa.

Kogo dodalibyście do tego zestawienia?